Hoc Sao Pixcel

Sáo ngang và dọc (Việt Nam)

1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (8 votes, average: 5,00 out of 5)
Loading...



Tại Việt Nam, phổ biến loại sáo 6 lỗ bấm, 1 lỗ thổi, 1 lỗ âm cơ bản và 2 lỗ treo dây/định âm, âm vực rộng 2 quãng 8, được làm bằng trúc hoặc nứa theo hệ thất cung. Một số sáo cải tiến có nhiều lỗ bấm hơn để thổi các nốt thăng/giáng. Ngoài ra còn có loại sáo dọc, với đầu thổi được thiết kế ở phần đầu thay vì ở phần thân của sáo, các lỗ và thế bấm cũng tương tự như sáo ngang. Loại sáo dọc này sử dụng đầu ngậm để thổi nên dễ điều khiển luồng hơi vào thân sáo để phát ra tiếng hơn sáo ngang. Tuy nhiên, loại sáo này ít được sử dụng phổ biến và đôi khi bị nhầm với tiêu vì cùng thổi dọc. Điểm khác biệt cơ bản giữa sáo dọc và tiêu là ở kích thước, chiều dài, lỗ thổi và vị trí các lỗ bấm.

Sáo Ngang

sao ngang Viet Nam

  • Sáo ngang là loại sáo thổi ngang, thường được làm bằng trúc nứa gọi là sáo trúc và sáo nứa, ngoài ra sáo ngang cũng có thể làm bằng gỗ, nhựa hay kim loại.

Lịch sử và nguồn gốc sáo ngang:

  • Sáo ngang có nguồn gốc từ lâu đời và có một lịch sự phát triển, cải tiến từ những cây sáo thô sơ bằng xương, bằng ống tre, ống nứa, từ những lỗ sáo được dùi đục, từ những cây sáo có 2 lỗ bấm, 4 lỗ bấm với sự ước chừng để tạo ra những nốt nhạc khác nhau, cho đến nay là những cây sáo có thể diễn tấu hòa tấu cùng dàn nhạc với âm thanh mượt mà và độ chuẩn cao. Cây sáo ngang có cấu tạo được xem là phức tạp và chính xác nhất là cây sáo Flute phương Tây.

Cấu tạo sáo ngang:

Sáo ngang có cấu tạo gồm 3 phần:



  • Thân sáo ngang: Sáo ngang được cấu tạo từ một ống trụ rỗng với đường kính thường trong khoảng 0,7 cm đến 1,8 cm và độ dày từ 1,5  mm đến 4 mm. Thân sáo thường được làm bằng trúc nứa. Một số được làm bằng gỗ, nhựa hoặc kim loại.
  • Lỗ thổi, các lỗ bấm và lỗ định âm: Trên thân sáo ngang được đục 1 lỗ thổi, các lỗ bấm và hệ lỗ định âm.
    • Các lỗ thường được đục hình tròn, elip hoặc bầu dục, mỗi kiểu lỗ sẽ cho 1 âm sắc và hợp với 1 kiểu mím môi khác nhau
    • Lỗ thổi thường có kích thước to hơn lỗ bấm 1 chút.
    • Loại sáo ngang phổ biến có 6 lỗ bấm
  • Nút chặn: nút chặn được đặt trong lòng ống sáo cách lỗ thổi 3-5mm về phía đầu sáo (khác phía với các lỗ bấm). Nút chặn có tác dụng ngăn cản và phản xạ không khí về một phía (về phía các lỗ bấm). Nếu không có nút chặn khi ta thổi vào sáo, không khí sẽ chia làm 2 hướng và phát ra 2 âm thanh với tần số khác nhau tùy theo sự thoát hơi của từng hướng.

Các tone của sáo ngang:

  • Người ta có thể chế tạo sáo ngang nói riêng và tiêu sáo nói chung thành nhiều tone khác nhau, nhưng để phù hợp và chuẩn tần số thì khi ta chế tạo cây sáo ngang tone càng cao nên chọn ống sáo bé và khoảng cách các lỗ phải gần lại và ngược lại. Khả năng về hơi và ngón tay của con người có hạn chế, vậy nên chỉ có những tone sáo từ F3 (fa siêu trầm) đến G5 (sol cao) được chế tạo và sử dụng.
  • Những tone sáo trầm và siêu trầm thường ít được sử dụng, thường thì sáo ngang sẽ có những tone từ fa trầm (F4) cho đến Sol cao (G5) tức là: Fa trầm, Fa# trầm, Sol trầm, Sol# trầm, La trầm, La# trầm (Si giáng), Si, Đô, Do#, Rê, Rê#, Mi, Fa cao, Fa# cao và Sol cao.

Sáo Dọc Việt Nam

Sáo Dọc Việt Nam– Là một loại sáo trong bộ nhạc cụ hơi, sáo dọc có lẽ là cây sáo dễ thổi nhất (dễ phát ra âm thanh) do cấu tạo miệng thổi là nằm dọc theo cây sáo, cũng vì thế khi thổi ta chỉ cần ngậm vào thổi nhẹ là phát ra tiếng kêu, kể cả người chưa thổi sáo bao giờ hay trẻ em rất nhỏ cũng sử dụng được.

– Khác với sáo ngang ở điểm dễ thổi , tiếng thanh thoát thì sáo dọc cho âm thanh có độ vang ngắn, và độ da diết thì không thể so với sáo ngang,sáo dọc đủ nốt và đủ 3 quãng như sáo ngang nên có thể chơi được hết các bài hát và thể loại nhạc, tuy nhiên vì âm thanh và độ vang hạn chế nên chúng ta phải lựa những bản nhạc sao cho phù hợp để chơi với sáo dọc.

– Khác với sáo ngang, lỗ thổi của sáo dọc không phải được khoét ngang thân cây sáo mà được thiết kế ở phần đầu.

– Loại sáo này sử dụng đầu ngậm để thổi nên dễ điều khiển luồng hơi vào thân sáo để phát ra tiếng hơn sáo ngang, thậm chí có thể thổi bằng mũi. Tuy nhiên độ vang của âm thanh sáo dọc có thể hạn chế hơn sáo ngang.

– Sáo dọc ít được sử dụng phổ biến và đôi khi bị nhầm với tiêu vì cùng thổi dọc, điểm khác biệt cơ bản giữa sáo dọc và tiêu là ở kích thước, chiều dài, lỗ thổi và vị trí các lỗ bấm.

Tổng hợp bởi Học Sáo [.]Com

Gửi bình luận